LANDSCHAPSBEHEER

In de eeuwen die achter ons liggen was heel Nederland bedekt met ruig begroeid, onontgonnen land. Schapen behoorden tot de weinig landbouwhuisdieren die konden gedijen in deze biotoop. Ze wisten het voedingsarme gewas om te zetten eiwitrijk vlees en leverden wol voor het maken van kleding. Bovendien was de in potstallen opgevangen mest een onmisbare bron voor de aanleg van rijke akkers. 

Door de eeuwen heen werden veel ruige terreinen in cultuur genomen en maakte het schrale heideschaap plaats voor melkrijk vee en vette varkens. Het heideschaap dreigde zelfs uit te sterven. In het midden van de 19e eeuw waren er nog slechts enkele honderden over. 

Heden ten dage zijn er weer enkele duizenden heideschapen, welke doelmatig de mooie heidevelden in Nederland bevolken. In tegenstelling tot vroeger zijn vlees en wol bijzaken geworden, en is de begrazing op zich het belangrijkste doel. Heideschapen houden heidevelden open, fit en vitaal, iets waar de grote natuurorganisaties naar streven. Bovendien zijn kuddes tegenwoordig echte publiekstrekkers en heeft het daarom een niet te onderschatten recreatieve functie.

FLORA & FAUNA

Zonder ingrepen zou de natuur in Nederland in enkele jaren tijd volledig bebost raken. Open terreinen zouden dicht groeien met soorten als de berk, prunus en grove den en op de door hogere stikstofgehaltes rijker geworden bodem zou gras de kwetsbare heide volledig overwoekeren. Dit kan machinaal goed bestreden worden, maar in veel gevallen wordt door natuurorganisaties graag teruggegrepen op het schaap. Passend bij de traditie en in vele gevallen ook zorgvuldiger en voordeliger dan de inzet van landbouwwerktuigen. 

WAAROM SCHAPEN

• ​Schapen gaan meer geleidelijk en natuurlijker te werk dan machines.

• Schapen grazen gevarieerd, waardoor de spreiding in vegetatie groter wordt.

• Schapen zorgen via hun mest en vacht voor verspreiding van plantenzaden. 

• Schapen maken zanderige looppaadjes, met een beetje zon warmen reptielen er zich graag op.

• Schapen drinken geen milieubelastende diesel, enkel water.

• Schapen veroorzaken minder vernieling aan koestersoorten dan de grote banden van een tractor.

• Schapen hebben een hoge aaibaarheidsfactor, en worden gewaardeerd door recreanten.


WERKWIJZE


Natuurbegrazing de Monden vraagt geen beheersvergoeding voor de inzet van de kudde. Beschikbare tijd en middelen worden efficiënt ingezet. Het beheer met schapen vind plaats in permanent of tijdelijk omheinde gebieden. Indien het terrein niet beschikt over een permanent raster behoort de inzet van flexnetten of stroomdraad tot de mogelijkheden. Gedurende de koude maanden graast de kudde op graspercelen van melkveeboeren. Huisvesting en voederwinning is overbodig. Deze totaalaanpak bespaard arbeid en kosten. Er wordt goedkoop gewerkt en de vrijgekomen tijd wordt benut voor de afzet van fokschapen, wol en vlees. Een creatief totaalpakket waardoor Natuurbegrazing de Monden in staat is om begrazing van aantrekkelijke terreinen aan te bieden zonder hiervoor een beheersvergoeding te vragen. 


ENKELE TERREINEN


Naam

Locatie

Omvang

Eigenaar

​Vegetatie

Bijz.

Bloemendellen

Bronneger, nabij Borger

5,5 hectare

Stichting het Drentse Landschap

​Heuvelachtig heideterrein

Het gebied is rijk aan Krentebomen en er liggen nog enkele restanten van Hunebedden

Naam

Locatie

Omvang

Eigenaar

​Vegetatie

Bijz.

Huis ter Maarsch

Ter Maarsch, gemeente Onstwedde

1 hectare

particulier bezit

Verschraald grasland

Opvallend veel Duizendblad en een opvallende zichtlocatie

Naam

Locatie

Omvang

Eigenaar

​Vegetatie

Bijz.

Arriërveld
Arriën, gemeente Ommen
10,4 hectare
Bosbedrijf Gem. Ommen-Hardenberg
Schraal zanderig heideterrein
Opvallend veel Jeneverbessen in een zanderig gebied, rijk aan dopheide

Naam

Locatie

Omvang

Eigenaar

​Vegetatie

Bijz.

Brinkveldjes dorpskern Buinen

Buinen

Gezamenlijk 2,3 hectare

Particulier bezit

Verschraald grasland

Diverse kleine versnipperde veldjes gelegen in de oude dorpskern van Buinen

Naam

Locatie

Omvang

Eigenaar

​Vegetatie

Bijz.

Katteveen

Eeserveen

13,5 hectare

Staatsbosbeheer

Natte heide en verschraald grasland

Het gevarieerde gebied bezit nog enkele echte oude Veenputten

Naam

Locatie

Omvang

Eigenaar

​Vegetatie

Bijz.

Drouwenerzand

Gasselte

2,1 hectare

Stichting het Drentse Landschap

Ruig grasland

Prachtige zichtlocatie aan de rand van het heideterrein Drouwenerzand

Naam

Locatie

Omvang

Eigenaar

​Vegetatie

Bijz.

Zuidelijke Dwarsweg

Arriën, gemeente Ommen

2,4 hectare

Bosbedrijf Gem. Ommen-Hardenberg

Schraal heideterrein

Er houdt zich een actieve Dassenfamilie op

Naam

Locatie

Omvang

Eigenaar

​Vegetatie

Bijz.

Hoeve Coebergh

Mantinge

1,6 hectare

Particulier bezit

Natte graslanden

Mooie zichtlocatie aan de rand van het Mantingerveld

Naam

Locatie

Omvang

Eigenaar

​Vegetatie

Bijz.

Rondweg Oost

Assen

2 hectare

Particulier bezit     

Open bosgebied

Kleinschalig rustgebied verscholen in bebouwing

Naam

Locatie

Omvang

Eigenaar

​Vegetatie

Bijz.

Hoeve van Tongeren

Mussel

1 hectare

Particulier bezit     

Ruig grasland

De zeldzame Steenbraam komt hier volop voor

Naam

Locatie

Omvang

Eigenaar

​Vegetatie

Bijz.

Taarloërveld

Taarlo

3,5 hectare

Staatsbosbeheer 

Open bosgebied

Bijzonder verscholen in agrarisch gebied en rijk aan reeën

Naam

Locatie

Omvang

Eigenaar

​Vegetatie

Bijz.

Bronnegerveen

Bronnegerveen

3,5 hectare

Stichting het Drentse Landschap       

Natte graslanden

Extensief weidevogelterrein ingesloten in agrarisch gebied